Technologieleiderschap: vijf prioriteiten voor een weerbare organisatie

Dat was de centrale boodschap tijdens een recente rondetafelbijeenkomst met senior technologieleiders uit de telecomsector, consumentengoederenindustrie, maakindustrie en technologische dienstverlening. Uit hun gesprek kwam een duidelijke verschuiving naar voren: succes wordt steeds minder bepaald door het voorkomen van ieder incident en steeds meer door de mate waarin een organisatie verstoringen kan voorzien, opvangen en beantwoorden.

De discussie onderstreepte dat weerbaarheid ontstaat uit de samenhang tussen technologie, governance, mensen en partners. Geen enkele afzonderlijke maatregel of systeem kan daarin op zichzelf voorzien.

Vijf strategische thema’s kwamen naar voren. Elk daarvan benadrukt het belang van een meer geïntegreerde benadering van weerbaarheid, vanuit de organisatie als geheel.

1. Weerbaarheid is een leiderschapsprioriteit geworden

Cyberveiligheid en operationele weerbaarheid staan structureel op de agenda van raden van bestuur en risicocommissies. Van leiders wordt inmiddels meer verwacht dan een jaarlijkse bevestiging dat de organisatie voldoende beheersmaatregelen heeft getroffen. Zij moeten inzicht geven in het actuele risicoprofiel van de organisatie, de paraatheid van kritieke diensten en de maatregelen die worden genomen om risico’s te beperken.

Dat vraagt om een benadering van weerbaarheid vanuit het perspectief van de organisatie. Denk aan de gevolgen voor klanten, de continuïteit van de bedrijfsvoering, de positie ten opzichte van toezichthouders en de waarde van de onderneming, in plaats van uitsluitend technische maatstaven te hanteren.

2. AI vergroot zowel de mogelijkheden als de risico’s

Generatieve AI vergroot zowel de omvang als de snelheid van cyberrisico’s. Aanvallers kunnen kwetsbaarheden sneller opsporen en benutten, terwijl phishing, sociale manipulatie en aanvallen met nagebootste stemmen of videobeelden op grotere schaal kunnen worden ingezet.

Tegelijkertijd onderzoeken organisaties de mogelijkheden van externe AI-platforms, die nieuwe afhankelijkheden kunnen introduceren. Beveiligingsinstrumenten op basis van AI kunnen detectie en monitoring versterken, maar de inzet ervan vraagt om grondige tests, zorgvuldige governance en duidelijke verantwoordelijkheden.

3. Een solide basis blijft het belangrijkst

Hoewel dreigingen steeds geavanceerder worden, beginnen veel incidenten nog altijd bij bekende kwetsbaarheden. Denk aan achterstallige beveiligingsupdates, onvoldoende toegangsbeheer, onveilige configuraties en een beperkte scheiding tussen netwerken. Verouderde systemen vergroten deze kwetsbaarheid, omdat ze lastig te actualiseren zijn, veel kosten om te onderhouden en vaak verweven zijn met kritieke bedrijfsprocessen.

Organisaties doen er daarom goed aan het vereenvoudigen van versnipperde IT-omgevingen en het moderniseren van de architectuur te beschouwen als strategische prioriteiten voor weerbaarheid, en niet als facultatieve technologische vernieuwingen.

4. Weerbaarheid reikt verder dan technologie

Organisaties zijn voor de levering van kritieke diensten steeds afhankelijker van leveranciers, partners en dienstverleners. Wanneer een leverancier uitvalt, kan dat al snel gevolgen hebben voor de dienstverlening aan klanten. Controles die alleen bij de start van een samenwerking plaatsvinden, zijn daarom niet langer voldoende.

Voortdurende monitoring, duidelijk eigenaarschap van leveranciersrisico’s en beter inzicht in uitbestede omgevingen worden steeds belangrijker. Dezelfde samenhangende blik is ook buiten het technologiedomein nodig.

5. Menselijk gedrag blijft bepalend voor de uitkomst

Menselijk gedrag blijft een belangrijke bron van risico. Dat varieert van onjuist toegekende toegangsrechten en onzorgvuldig omgaan met informatie tot geslaagde phishingpogingen en frauduleuze betalingsverzoeken. Bewustwordingstrainingen en simulaties blijven van belang, maar organisaties hebben daarnaast behoefte aan praktische verificatieprocedures en een cultuur waarin medewerkers de ruimte voelen om bij ongebruikelijke verzoeken te stoppen en vragen te stellen.

Tijdens een incident is gedisciplineerde communicatie minstens zo belangrijk. Bestuurders en andere belanghebbenden hebben behoefte aan regelmatige en transparante informatie, ook wanneer nog niet alle feiten bekend zijn. Langdurige stilte kan het verlies aan vertrouwen dat door het technische incident is ontstaan verder vergroten.

Een test voor leiderschap, niet alleen voor technologie

De meest ingrijpende gevolgen ontstaan vaak door langdurige operationele verstoring en het daaruit voortvloeiende verlies aan vertrouwen van belanghebbenden. Leiders zouden daarom prioriteit moeten geven aan de bedrijfsmiddelen en processen die de organisatie zich niet kan veroorloven te verliezen. Ook vraagt dit om sterker toezicht op leveranciers, waar passend geautomatiseerd beheer van kwetsbaarheden en crisissimulaties die vanuit de bedrijfsvoering worden georganiseerd.

Deze oefeningen zouden niet alleen het technische herstel moeten toetsen, maar ook de kwaliteit van besluitvorming, escalatie en communicatie.

De opdracht voor leiders

Voor technologieverantwoordelijken verbreedt de opdracht zich van het leveren en beheren van technologie naar het waarborgen van de weerbaarheid van de gehele organisatie. Organisaties die verstoringen goed kunnen opvangen, combineren een solide basis met mensen die zich kunnen aanpassen, heldere governance en een geoefend vermogen om te herstellen. Daarbij behouden zij het vertrouwen van klanten, toezichthouders en medewerkers.

Odgers biedt geïntegreerde dienstverlening op het gebied van executive search en leiderschapsadvies. We zijn stevig geworteld in onze lokale markten en verbinden die kennis met een internationaal perspectief en bereik. Zo helpen we organisaties bij het samenstellen van leiderschapsteams die richting kunnen geven aan wezenlijke verandering en op internationaal niveau kunnen opereren.

______________________________________________________________

Neem contact met ons op. Volg de links voor meer informatie of neem rechtstreeks contact op met onze specialisten in executive search en onze adviseurs op het gebied van Technology & CIO-leiderschap bij uw lokale Odgers-kantoor.