Van high performing naar high value creating

Op vrijdagochtend 12 juni kwamen veertig executives samen voor een breakfast sessie over systemisch teamcoachen. Wat bedoeld was als een compacte sessie van vijfenveertig minuten liep door omdat de vragen die opkwamen te relevant waren om halverwege te laten vallen. 

Teams die standhouden als het schuurt 

Mark Siezen zei het treffend in onze interviewreeks: de enige zekerheid is dat het weer onzeker zal zijn. Contexten veranderen sneller, complexiteit neemt toe en daarmee groeit ook de druk op leiders. In ons eerdere artikel over [complementaire teams] schreven we al over de vraag wat teams nodig hebben om hun potentieel te benutten wanneer omstandigheden verschuiven. Systemisch teamcoachen biedt daarop een concreet antwoord: het helpt teams niet alleen beter samenwerken, maar vooral beter afstemmen op wat hun omgeving van hen vraagt. 

Sebijn Bunt, Consultant binnen de Leadership Practice bij Odgers, opende de sessie met een vraag die eenvoudiger klinkt dan zij is: hoe bouw je teams die niet alleen goed presteren wanneer alles meezit, maar ook koers houden zodra de context verandert? Juist onder druk vallen teams vaak terug op oud gedrag. De blik gaat naar binnen, energie lekt weg en besluitvorming stokt precies op het moment dat richting nodig is. 

Niet het individu, maar de verbinding ertussen 

De sessie werd inhoudelijk geleid door Hein Dijksterhuis, executive teamcoach en specialist in systemisch leiderschap. Hij liet zien wat er verandert wanneer teams de stap zetten van high performing naar high value creating. Dan draait het niet om de kwaliteit van afzonderlijke teamleden, maar om wat zij samen mogelijk maken dat niemand alleen kan bereiken. 

Daarvoor is een andere manier van kijken nodig. Niet het individu staat centraal, maar de verbinding tussen mensen. In de sessie werd het Japanse concept ma gebruikt: de ruimte tussen mensen. Juist daar wordt zichtbaar wat in teams vaak onbesproken blijft. Wie die tussenruimte onderzoekt, ziet patronen die op individueel niveau moeilijk te herkennen zijn. 

Van binnen naar buiten: voor wie creëert het team waarde? 

Een high value creating team ziet zichzelf als onderdeel van een groter geheel. Het richt zich niet alleen op de eigen taken, maar op de mensen en groepen waarvoor het waarde creëert. Het kijkt naar toekomstige behoeften en haalt actief verwachtingen van buiten naar binnen. De relatie tussen het team en zijn omgeving staat daarbij centraal, niet de interne dynamiek alleen. 

Triodos Bank is daarvan een concreet voorbeeld. De bank begon als een kleine instelling met een heldere maar beperkte klantenkring. Wat volgde was geen klassiek strategieproces met boardroomdocumenten en top-downbeslissingen, maar een gedeeld denkproces waarin bank en klanten samen de koers bepaalden. Klanten kregen inzicht in waar hun spaargeld naartoe ging en werden actief uitgenodigd mee te denken over de richting van de organisatie. Uit die onderlinge verbinding en gezamenlijke beweging naar actie groeide change finance als leidend principe, en uiteindelijk de erkenning door de Financial Times als meest duurzame bank ter wereld. Een positie die de bank zichzelf aanvankelijk nooit zo had toegedicht. 

De les die dat illustreert: organisaties die wendbaar blijven in onzekere tijden zijn de organisaties die voortdurend afstemmen wat er om hen heen gebeurt, en zich daarop aanpassen. 

Vier dimensies van een high value creating team 

De sessie mondde uit in een praktisch kader met vier dimensies: 

1. Opdrachtverstrekking: waarom bestaat het team en wat verwacht de opdrachtgever? 
2. Verhelderen: welke resultaten en rollen zijn nodig? 
3. Co-creëren: hoe werkt het team samen, ook wanneer belangen botsen? 
4. Verbinden: welke stakeholders buiten het team zijn nodig om resultaat te boeken? 

Systemisch teamcoachen is daarmee geen teambuildingsoefening, geen strategische sessie en ook geen extra belasting boven op volle agenda’s. Het is een manier om teams opnieuw te laten kijken naar hun opdracht, hun onderlinge verbinding en hun waarde voor de buitenwereld. Met als doel dat het collectief beter functioneert, ook nadat het coachtraject is afgerond. 

Wat blijft hangen 

In de zaal was vooral herkenning. Niet bij de termen, maar bij de spanning eronder: teams willen meer zijn dan de som der delen, maar keren onder druk toch vaak naar binnen. De sessie liet zien dat de vraag niet alleen is hoe je een beter team samenstelt. Belangrijker is welke randvoorwaarden nodig zijn om het team dat er al is echt te laten werken voor de wereld buiten. 

Bij Odgers geloven we dat goede adviseurs zelf blijven bewegen, blijven vragen stellen en anderen meenemen in dat proces. Herkent u deze uitdagingen, of wilt u verder praten over leiderschap in complexe omstandigheden? Neem contact op met Sebijn.