Nieuw denken over de loopbaan van de NED

Tien jaar geleden werd een positie in de C-suite zelden gezien als het eindpunt van een ambitieuze loopbaan. Op basis van hun ervaring stroomden veel leiders door naar functies als voorzitter of non-executive director bij meerdere organisaties. Het was niet ongebruikelijk dat zij ook ver in hun zestiger of zelfs zeventiger jaren een werkweek van zes dagen maakten.

Vandaag zien we andere keuzes. Sommige ervaren bestuurders kiezen er bewust voor om ruimte te maken voor ambities die eerder op de achtergrond bleven. Dat kan liggen in de kunstwereld, de sport, maatschappelijke initiatieven of goede doelen. Een cliënt van Odgers, voormalig hockeyer op nationaal niveau, besloot na vier decennia in het bedrijfsleven zijn NED-activiteiten te beperken tot enkele maanden per jaar, zodat hij kon deelnemen aan internationale veteranentoernooien. Hij staat daarin zeker niet alleen.

Voor senior executives die twijfelen over het aannemen van meerdere bestuursfuncties bestaan verschillende alternatieven. Die keuzes zijn steeds vaker geaccepteerd en passen bij uiteenlopende loopbaanpaden. Het vraagt vooral om een eerlijke afweging van persoonlijke ambities, energie, mogelijkheden en verwachtingen.

Uiteindelijk draait het om authentiek leiderschap: keuzes maken die passen bij wie iemand is en daarmee ook een voorbeeld zijn voor anderen. Er bestaat geen juiste of verkeerde route, en zelden is sprake van een alles-of-nietsbeslissing. In veel gevallen zorgen activiteiten buiten het bedrijfsleven juist voor een bredere blik en een waardevollere bijdrage op bestuurlijk niveau.

Verschillende interne en externe factoren spelen daarbij een rol.

De financiële afweging. “Uiteindelijk begint de beslissing vaak bij de financiële situatie”, aldus een governance-expert. Is er voldoende financiële zekerheid voor het gezin en voor onverwachte omstandigheden? Zelfs hoge inkomens en royale pensioenregelingen bieden niet altijd volledige zekerheid. Voor professionals zonder financiële verplichtingen en met een solide vermogenspositie kan de stap naar een andere levensinvulling soms eenvoudiger zijn.

Gezondheid krijgt meer gewicht. De langdurige druk waaronder senior executives opereren, vraagt veel, zowel fysiek als mentaal. Functies als voorzitter of NED brengen aanzienlijke verantwoordelijkheden met zich mee. Steeds meer bestuurders geven aan dat welzijn een belangrijke factor is geworden bij loopbaankeuzes en dat persoonlijke vitaliteit soms zwaarder weegt dan verdere carrièreontwikkeling.

De wens om iets terug te geven. Veel ervaren leiders willen hun kennis en ervaring inzetten voor een breder maatschappelijk doel. Sommigen kiezen voor een rol binnen een goed doel of maatschappelijke organisatie, waarbij zij hun ervaring op het gebied van duurzaamheid, governance of leiderschap inzetten voor vraagstukken met een grotere maatschappelijke impact. Anderen zoeken een combinatie van zakelijke verantwoordelijkheden en maatschappelijke betrokkenheid.

Een andere kijk op prioriteiten. De Covid-19-pandemie heeft veel mensen aangezet tot reflectie. Hoewel voor velen het dagelijks ritme inmiddels is teruggekeerd, blijven fundamentele vragen bestaan. Hoeveel wil ik nog werken? Welke rol speelt werk in mijn leven? De groei van flexibel en hybride werken heeft nieuwe mogelijkheden geopend om werk en persoonlijke ambities anders vorm te geven.

Generatieverandering. Naarmate nieuwe generaties hun intrede doen in bestuurskamers ontstaan andere opvattingen over loopbanen. Onderwerpen als werk-privébalans, tussenstappen in een carrière, deeltijdwerken en portfolio-carrières zijn steeds normaler geworden. Hoewel veel raden van bestuur nog worden gedomineerd door babyboomers, hebben Generatie X, millennials en Generatie Z steeds meer invloed op het denken over werk en leiderschap.

De toenemende zwaarte van bestuursfuncties. Een bestuursrol brengt vandaag de dag meer juridische, maatschappelijke en toezichthoudende verantwoordelijkheden met zich mee dan voorheen. Een positie als voorzitter of NED blijft aantrekkelijk, maar is geen vanzelfsprekende vervolgstap meer. Waar dergelijke functies vroeger vaak werden gezien als een logisch sluitstuk van een loopbaan, zijn zij nu steeds vaker een bewuste persoonlijke keuze. Zoals een ervaren voorzitter en NED het verwoordde: “Ik ben zeventig, maar werk minstens zo hard als toen ik vijftig was.”

Technologische ontwikkelingen. Bestuurders staan bovendien voor een nieuwe uitdaging: begrijpen hoe AI de wereld van organisaties verandert. Veel traditionele kennisintensieve functies ontwikkelen zich in hoog tempo. Uit onderzoek van Odgers blijkt dat bestuurders nieuwe technologische vaardigheden moeten ontwikkelen om effectief richting te kunnen blijven geven. Voor sommigen vormt die snelle verandering een extra reden om zorgvuldig af te wegen hoeveel nieuwe verantwoordelijkheden zij nog op zich willen nemen.

Uiteindelijk worden non-executive loopbanen persoonlijker ingevuld dan ooit tevoren. Individuele prioriteiten spelen een steeds grotere rol naast professionele ambitie. Voor raden van bestuur betekent dit dat de nadruk meer komt te liggen op maatwerk bij benoemingen, met aandacht voor complementaire vaardigheden, culturele aansluiting en de daadwerkelijke bijdrage die iemand kan leveren.

Juist daarom is het vinden van de juiste NED voor de juiste rol belangrijker dan ooit.