Het aansturen van voormalige collega’s: de leiderschapsuitdaging waar weinig over wordt gesproken

Relatievraagstukken vormen vaak de kern van leiderschapstransities. Recent onderzoek laat zien dat 52% van de minder succesvolle leiderschapstransities samenhangt met het niet opbouwen van effectieve samenwerking met medewerkers en collega’s.

Het succesvol aansturen van voormalige collega’s is daarom niet alleen een persoonlijke leiderschapsuitdaging. Het kan direct van invloed zijn op teamprestaties, betrokkenheid en de geloofwaardigheid van een leider op de langere termijn.

Dat vraagt om een bewuste verandering van perspectief. Door te begrijpen waarom problemen ontstaan en signalen tijdig te herkennen, wordt de overgang voor alle betrokkenen eenvoudiger en succesvoller.

De uitdagende dynamiek van het leidinggeven aan voormalige collega’s

Leiderschapstransities waarbij voormalige collega’s onderdeel worden van het team kunnen verraderlijk ingewikkeld zijn. Zelfs ervaren leiders merken dat relaties, verwachtingen en de perceptie van autoriteit niet automatisch veranderen zodra zij een nieuwe functie krijgen. Wat werkte als collega, werkt niet altijd meer als leidinggevende.

Wanneer deze overgang niet zorgvuldig wordt begeleid, kan dit prestaties en betrokkenheid onder druk zetten. Wanneer het proces goed verloopt, kan het juist bijdragen aan meer vertrouwen, betere samenwerking en een stevige basis voor toekomstig succes.

Omdat de relatie met voormalige collega’s wezenlijk verandert, moeten ook de interacties veranderen:

• Je moet hen aanspreken op hun doelstellingen en de consequenties verbinden aan het niet behalen daarvan.
• Je moet eerlijke en duidelijke feedback geven over hun prestaties.
• Er zal vertrouwelijke informatie zijn die je niet met hen kunt delen.
• Je moet met iedereen objectief blijven samenwerken en vriendschappen, eerdere samenwerkingen of persoonlijke omstandigheden buiten beschouwing laten.

Ook de omstandigheden rond een promotie kunnen extra complexiteit toevoegen. Wanneer meerdere collega’s dezelfde ambitie hadden, kan teleurstelling ontstaan bij degenen die niet zijn geselecteerd. Of wanneer je een leidinggevende opvolgt die het vertrouwen van het team heeft beschadigd, krijg je te maken met een groep medewerkers die eerst opnieuw vertrouwen moet opbouwen.

Signalen die aandacht vragen

Om te voorkomen dat de overgang ten koste gaat van de prestaties van het team, is het belangrijk alert te zijn op de volgende signalen:

• Teamleden verzetten zich openlijk tegen zowel eenvoudige taken als grotere veranderingen.
• Je merkt passieve weerstand, variërend van afstandelijke lichaamstaal tot minimale betrokkenheid of het niet uitvoeren van afgesproken werkzaamheden.
• Prestaties en productiviteit nemen af.
• HR ontvangt klachten over vermeende voorkeursbehandeling of ongelijke toepassing van regels.
• Je ziet meer conflicten ontstaan, ook tussen mensen die voorheen goed samenwerkten.
• Je leidinggevende signaleert dat je onvoldoende aandacht besteedt aan je nieuwe verantwoordelijkheden, vaak doordat je terugvalt op werkzaamheden uit je vorige rol.

Bewezen aanpakken voor een succesvolle overgang

Afwachten in de hoop dat de situatie vanzelf verbetert, is begrijpelijk maar zelden effectief.

De volgende aanpakken kunnen daarbij helpen.

Erken de situatie

Hoewel het ongemakkelijk kan voelen, kan een open gesprek met het team over de veranderde dynamiek zeer waardevol zijn. Betrek medewerkers actief bij het vormgeven van een nieuwe manier van samenwerken, zowel als team als individueel.

Wanneer een teamlid een serieuze kandidaat was voor dezelfde functie, kan een persoonlijk gesprek helpen. Erken de situatie en bespreek hoe je kunt bijdragen aan verdere ontwikkeling zodat die persoon goed voorbereid is op een volgende kans.

Maak gebruik van je nieuwe netwerk van collega-leidinggevenden

Na verloop van tijd ontstaat een nieuwe groep collega’s: leidinggevenden met vergelijkbare verantwoordelijkheden in andere teams of bedrijfsonderdelen.

Zoek bewust mensen op die je vertrouwt en vraag hoe zij zijn omgegaan met dezelfde overgang. Wat werkte goed? Wat zouden zij achteraf anders hebben gedaan?

Leer je eigen leiderschapsstijl kennen

Overweeg een assessment of andere vorm van zelfreflectie om inzicht te krijgen in je leiderschapsprofiel, inclusief sterke punten en ontwikkelgebieden.

Hoe groter het inzicht in de vaardigheden en eigenschappen die nodig zijn om mensen effectief aan te sturen, hoe beter je jouw aanpak kunt aanpassen aan de nieuwe situatie.

Zoek een mentor of coach

Mentoren, executive coaches en teamcoaches kunnen waardevolle perspectieven bieden. Zij helpen leiders bij het voeren van lastige gesprekken, ondersteunen in het navigeren van complexe situaties en begeleiden teams bij het ontwikkelen van nieuwe manieren van samenwerken.

Overweeg teamcoaching

Bespreek met je leidinggevende of teamcoaching kan bijdragen aan een effectieve overgang.

Wanneer een team gezamenlijk werkt aan nieuwe afspraken, verwachtingen en samenwerking, ontstaat vaak meer draagvlak voor verandering. Bovendien helpt het teams om sneller een nieuwe balans te vinden binnen de veranderde verhoudingen.

Het aansturen van voormalige collega’s behoort tot de meest uitdagende leiderschapstransities. De functie verandert van de ene op de andere dag, terwijl relaties, verwachtingen en percepties zich vaak veel geleidelijker ontwikkelen.

De meest succesvolle leiders zijn degenen die actief nieuwe verwachtingen creëren, open communiceren en consequent objectief blijven. Daarmee verandert een potentieel lastige overgang in een kans om prestaties te versterken en teams te positioneren voor duurzaam succes.

_________________________________________________

Odgers biedt geïntegreerde diensten op het gebied van executive search en leadership advisory. Wij combineren een sterke lokale aanwezigheid met een internationale blik om organisaties te ondersteunen bij het bouwen van leiderschapsteams die richting geven aan duurzame ontwikkeling.

Neem contact met ons op. Ontdek meer via de links of neem rechtstreeks contact op met onze specialisten via uw lokale Odgers-kantoor.